نامه‌های سوشیانت هزارم » 2007 » می
سه شنبه,29 می, 2007

واقعه – 6

…بعضی چیزا دیدنشون از دور قشنگ‌تره. از دور همه‌ی ماجرا توی چشم آدم جا می‌گیره. همین که دوری خوشحال باش عزیز من.
یکشنبه,27 می, 2007

شبی با ابن عربی

نمی‌شود پا به نشر کارنامه یا همان شهرکتاب نیاوران بگذاری و چیزی از جیب نداده آنجا را ترک کنی. هفته‌ی پیش رفته بودم به هوای این که ببینم کتاب تازه‌ی «سایه‌ی عزیز» چاپ شده یا خیر، 12هزارتومانی پرداخت کردیم بابت یک جلد «فصوص الحکم» جناب ابن عربی و آمدیم بیرون. این فصوص اما در برگیرنده‌ی بخش اعظم فصوص اصلی‌ست که به بر گردان و توضیح و تصحیح محمد علی موحد و برادرشان صمد موحد روانه‌ی بازار شده. حالا یک هفته‌ای می‌شود که وقت و بی‌وقتم را با این کتاب دارم به دست-و-پنجه نرم کردن می‌گذرانم. کتاب سعی در روشن کردن زوایای تاریک فصوص دارد و از این جهت که تلاشی بی‌امان برای به روزنویسی و بازنویسی ابن عربی به زبان حال دارد، جای تقدیر نیز هم. از تصحیح جناب خواجوی – از متخصصین زبده‌ی کتب عرفان نظری و خصوصا کتاب‌های شیخ و فرزندخوانده‌اش یعنی صدرالدین قونوی در عصر حاضر- به نظر برای خواندن و درک ظرایف موضوع سهل‌تر می‌آید اما چنان‌چه برخی از رفقای رسانه‌ای در بوق می‌کنند -مانند مصاحبه‌ی همشهری با موحد– آب به خوابگاه مورچگان ریختنی هم نیست. نمی‌دانم این قیاس رسانه‌ای از کجا مایه می‌گیرد اما تا این‌جائی که من بی‌سواد خواندم یعنی چیزی حدود 70درصد کتاب، حل دقایق را هم که فرض کنیم، هنوز نکات مبهم بسیار می‌توان یافت در اندیشه‌ی شیخ. خلاصه این‌که اندیشه‌ی محی‌الدین هنوز به کندوکاوها نیاز دارد و با این کتاب قضیه خاتمه نمی‌یابد و موحد هم چنین ادعائی ندارد. تناقضات بنیادین در تفکر و بیانات ابن‌عربی خصوصا در بحث ختم ولایت، برای من که هنوز حل نشده و در شرح این کتاب نیز جائی درخور نیافته یا من نیافتم! پس از ایرادات اساسی کسی همچون «سید حیدر آملی» بر شیخ هم نمی‌توان به راحتی از این گونه مسائل گذشت و ندیده گرفت. چنان‌چه بسیاری می‌کنند و کرده‌اند.
شب ابن عربی شاید فرصتی باشد برای یادآوری برخی از این تناقضات موجود. من که خواهم رفت و اگر چیزی فهمیدم، گزارشی نیز خواهم نوشت.
یکشنبه,27 می, 2007

متروی آخرالزمان

ساعت 6.30 بعدازظهر داشتم با مترو به سمت بالا می‌آمدم. همه خسته و بی‌رمق از یک روز کار. نشسته و ایستاده. من هم هایده‌ی گل‌های تازه‌ی 25 در گوش، به نظاره‌ی خلق الله مشغول. در میان راه، عاقله مردی که چهل ساله می‌نمود و نابینا، وارد شد. ناگهان پنج نفری با هم از جا جستیم تا مرد، جائی بیابد برای نشستن. جوری که وسط جمعیت به هم برخورد کردیم و هم خندیدیم.
خوشحال شدم از صمیم قلب. هنوز می‌شود به این مردم اعتماد داشت. نمی‌دانم. شاید اتفاق نادری بوده. شاید هنوز اعتنای به دیگران در این خاک تیره، افسانه نشده باشد. شاید هنوز مانده باشد تا آخرالزمان.
یکشنبه,20 می, 2007

دستِ چپ

دستِ چپِ «لوریس چک‌ناواریان» را وقتی به نوازندگانش التماس می‌کند که حس لازم را به او بدهند، بسیار دوست دارم.
جمعه,18 می, 2007

پرونده‌ی ما و غرب

مدتی‌ست که دارم برای پرونده‌ی ما و غربِ آقا مهدی جامی، پرونده سازی می‌کنم. البته با زبان تصویر این بار. تا کنون حدود 30تائی نقاشی ایرانی از قرون ماضی و تعداد کثیری از هنر خطاطی ایرانی را گردآوری کردم تا در مجموعه‌ای، کتابچه‌ای یا وب‌سایتی بگنجانم تا به ضمیمه‌ی نامه‌هائی که برای نادیده دوستی که آن‌طرف آب‌ها در مغرب زمین نشسته و می‌خواهد نگاه‌ها را بازخوانی کند، می‌نویسم؛ بفرستم. نمی‌دانم مطابق نظر صاحب سیبستان خواهد بود یا نه. اما وقتی ایده‌ای در گستره‌ی اینترنت مطرح شد، باید منتظر بازخوردهای متفاوت نیز بود. شاید هم زیاد دور از ذهن نمی‌نمود.
فعلا هم این قطعه تصویر «گذر کردن سیاوش از آتش» را داشته باشید که به مناسبت روز حکیم ابوالقاسم فردوسی بزرگ منتشرش کردم. تا یار که را خواهد و میلش به چه باشد.

گذر کردن سیاوش از آتش

جمعه,18 می, 2007

"اثر نامه" یا التفکیر فی معرفه ارباب التاثیر!

برادر بزرگوار ما جناب بهشتی معز، منت گذاشت و با نثری بس شیوا در باب تاثیرگذارترین‌ها بر ایشان نوشته‌اند. نوشته‌ی ایشان بر من بسیار تاثیرگذاشت. شما را به خواندن نوشته‌ی ایشان دعوت می‌کنم.
پنجشنبه,17 می, 2007

واقعه – 5

– عزیز من! محبت مثل آبی هست که وسط غذا می‌خوری تا غذایت هضم شود. محبت آب است. خود آب است. ندیدی آن‌روز قحط آب شده بود؟
پنجشنبه,17 می, 2007

واقعه – 4

– مجنون برای دیدن لیلی در مسیری که محل عبور او بود چند روز به انتظار نشست تا اینکه در نیمه‌های یک شب از شدت خستگی همون طور که بر سر راه نشسته بود؛ خوابش برد. همون وقت لیلی از آنجا عبور کرد و وقتی دید مجنون به خواب رفته؛ چندتا گردو جلوی اون گذاشت و رفت. وقتی مجنون بیدار شد و گردوها را دید؛ فهمید لیلی اومده و رد شده و با این گردوها باهاش حرف زده و گفته که تو عاشق نیستی و باید بری گردو بازی کنی! عاشق که خواب به چشاش راه نداره.
عزیز من! عاشق باید در عشق خودش ثابت قدم باشه.
عزیز من! عاشق باید در عشق خودش ثابت قدم باشه.
پنجشنبه,17 می, 2007

واقعه – 3

– آه. هی. عزیز من! رفتنی‌ها رو رفته بگیر چون خواهند رفت. موندنی‌ها هم خواهند موند. جای نگرانی نیست.
پنجشنبه,17 می, 2007

واقعه – 2

شب کلاهش را پس کشید. سیگاری گیراند. گفت: روزی که اون می‌آد؛ روز و شب هر دو روشن می‌شند. الان همه‌ی دنیا، شب‌ها داره کوتاه و روزها بلند می‌شه. اگه قلبت تصدیق کنه خدا بهت نشون می‌ده. جائی که شب نباشه غم و غصه هم نیست.
پنجشنبه,17 می, 2007

واقعه – 1

آمدم پهلویم نشست. با یک استکان چای نیم‌خورده. نمی‌دانم مرا از کجا نشان کرده بود.
– علم با معلوم و محبت با محبوب شناخته می‌شود.
نفسی چاق کرد و بقیه‌ی چایش را هورت کشید.
پ.ن: واقعه‌ها، خاطراتی است که از یک دوست دارم. او بعضی وقت‌ها با خود من حرف می‌زد. شاید در کتابی هم این نقل‌ها آمده باشد. خلاصه شخص سومی هم بعضی وقت‌ها فضولی می‌کرده و یادداشت برمی‌داشته. برخی از این حرف‌ها بارها و بارها تکرار شدند. دیگر فقط من نبودم. گویا همه باید می‌شنیدند.
پنجشنبه,17 می, 2007

برای واژه تلاش نمی‌کنم!

خودش می‌آید به خدا.

دوشنبه,14 می, 2007

یا صبوری یا…

نمی‌دانم این قطعه‌ی شعر گونه را کجا خواندم یا شنیدم. عجالتا هم‌این را داشته باشید تا بعد.
«باد می‌خواند به گوشم در كوير: يا صبوری كن به سختی يا بمير.»

دوشنبه,14 می, 2007

تاثیرگذارترین‌ها

داریوش باز مرا به میهمانی صمیمی خود فرا خوانده. این‌بار اما برای نوشتن از تاثیرگذارترین‌ها. هم‌این ابتدا بگویم که میان من و او، در نام آن‌کسان که برده است، نقاط مشترک فراوان است. اما چاره‌ای هم جز از بازگو کردن‌شان نیست. بالاخره برای من هم، ایشان را که خواهم گفت، مؤثرترین‌ها بودند.
  • بقول داریوش: معلوم است که «حافظ» صدرنشين همه است. من به حکم قدمت ازلی و ابدی در رفاقت با او نام‌اش را در ابتدا آوردم. حافظ را در اوان کودکی در جان‌ام نشاندند. آن‌زمان بواسطه‌ی داشتن مادر معلمی که کلاس اول ابتدائی را تدریس می‌فرمود و حال سال سی‌ویک‌ام از معلمی‌اش را دارد به پایان می‌برد، کمی زودتر از سایرین توانستم بخوانم؛ شیفتگی‌ام به حافظ مرا بارها گریاند. دل‌ام دیوان حافظی می‌خواست که برای خودم باشد با خط نستعلیق و مینیاتورهای فراوان به کم‌تر از این‌ها هم راضی نمی‌شدم. نمی‌دانم چرا برای‌ام تهیه نمی‌کردند و این درحالی بود که هنوز 6 سال‌ام تمام نشده بود. و هم‌این عقده شد که با اولین پول‌های توجیبی تا به امروز شاید بیش از 40-30 دیوان او را از بزرگ و کوچک هی خریدم و گمان هم نمی‌کنم که تمام بشود این خریدن‌ها. دوستان نزدیک هم می‌دانند که وقتی قرار باشد برای‌ام کتابی بخرند که ندانند چیست با یک دیوان حافظ خیال خودشان را می‌توانند راحت کنند. خلاصه چنان‌چه افتد و دانی این شخص با کلمات‌اش، برای‌ام زنده‌ترین هم‌راه شد تا به امروز و الخ.
  • «حاج میرزا محمداسماعیل ِِ خان‌احمددولابی» حضرت عشق و والسلام. کافی نیست این توصیف؟ اهل تعارف نیست‌ام. این را همه‌ی نزدیکان‌ام اقرار می‌کنند. موجودی بود که گاه حتی در لطفِ ‌لطافت گوی سبقت از حضرت حافظ می‌ربود. در یک کلام جلوه‌ی اوصاف جمالی حق‌تعالی. من در پناه او بود که راه گم‌شده‌ام را یافت‌ام. «شخص» را یافته بودم و هم‌این مرا بس بود که دیگر برای پیدا کردن گم‌شده‌ام، دست از ریاضت و در-به-دری بردارم. دست مرا بارها گرفت و با خود برد. حیرانی بودم که به من قرار بخشید. بعد از او صورت و کلام احدی از مردمان به مذاق‌ام خوش نیامده است. شاید روزی درباره‌ی او بیش‌تر بنویس‌ام هرچند که خود او راه عمل را می‌پسندید. بقول کورش علیانی ادای دین است دیگر.
  • «محمدرضا شجریان» نام او هم هم‌پای حافظ از اوان کودکی در گوش‌ام بود. روزگاری که تصنیف «سپیده» فراخور حال پدر بود؛ من نیز هم‌پای او از شنیدن صدای پهلوان-استاد آواز محظوظ بودم. در این سال‌ها که او راهی عجیب را می‌پیماید که می‌پندارم بر خلاف ذات و سرشت و تربیت اوست، من از این حال و احوال او سخت غم‌گین‌ام. نمی‌دانم چرا؟ استادِ این روزگار، از جمله‌ی سوالات بی‌جواب من شده که در آن مانده‌ام. من از او را درک می‌کنم هم مریضی‌اش را و هم پا به سن گذاشتن‌اش را. می‌دانم که همه قرار نیست وسعت و قدرت صدای «تاج اصفهانی» را در آن کبَر سن داشته باشند اما در سلوک وی در این زمانه متعجب‌‌ام و سخت منتظر فرصتی تا با خود او رودررو به حرف بنشین‌ام تا بدانم بر آن گوهر گم‌شده‌ی صدای او که بارها در این وبلاگ از آن سخن گفتم؛ چه رفته است.
  • «علی شریعتی» اما جوان‌تر که بودم؛ تاثیری سخت بر جان من گذاشت و این درست در زمانی بود که شخصیت او مانند امروز که باز در بوق‌های انقلابی‌گری می‌دمند، محبوب دولت‌ها نبود. من به یمن وسعت دید پدر که روزگاری هم در پای دعای ندبه‌ی «شیخ کافی» می‌نشست و هم مستمع دقیق «دکتر» و حاشیه نویس بر کتب او بود، با شخصیت این مرد آشنا شدم و کتاب‌ها و مقالات‌اش را یکی یکی خواندم و بر حاشیه‌های پدر افزودم. برای من از زیر عبای شریعتی بیرون آمدن اما برخلاف بسیاری، راحت بود. نتایج انقلاب و انقلابی‌گری را عملا داشتم تجربه می‌کردم و عوارض و تاثیرات آن را که در اوان جوانی به زور به من چشانده شد. حالا دکتر برای من حکم باقی‌مانده‌ی بنای باشکوهی را دارد که وقتی به ردیف کتاب‌های‌اش نگاه می‌کنم غرق در آن‌همه کاویدن و تلاش او برای «فهم درست حقیقت» می‌شوم اما گوئی که عمر معمار آن به اتمام بنا قد نداده است. هیبت معمار و بنا – هرچند ناتمام – همیشه برای‌ام مقدس و ستودنی است.
  • «حکمت 147 نهج البلاغه» و «یک دوبیتی» از علی – ابرمرد تاریخ – مدت درازی‌ست که مرا در جذبه‌ی خویش نگه داشته است. هم حکمت و هم دوبیتی را قبل‌ترها (+ +) اشاره کرده بودم. باشد تا اهل‌اش از آن بهره ببرند.
  • «یک دوست». در روزگاری که دولابی نیست تا خستگی‌ام را برای او بتکان‌ام و صمیمی‌ترین یار دوران جوانی‌ام مرا ترک کرده؛ در پی نهیب دو تن از دوستان دیگرم باز به خود آمدم. حالا کسی هست که سخت دوست می‌دارم‌اش. او به من قدرت بازنگری به زندگی داد و تاثیری عمیق بر روح زخم خورده‌ام گذاشت. او از جانب من مستحق بلندترین درودهاست.
  • از فضای زندگی در جهان بیرون که بگذریم و به زندگی مجازی‌ام در اینترنت که برسیم، همان‌گونه که بارها گفته‌ام، بار دگر می‌گویم که شخص داریوش ملکوت در شکل‌گیری زندگی من در این فضا، بسیار مؤثر بوده است. او مرا با رشته افرادی آشنا کرد که دورادور بر زندگی بیرونی من نیز تاثیرات مهمی گذاشت‌اند. نقش من در زندگی مجازی‌ام بسیار وام‌دار اوست.

خوب این داستان من هم به اتمام رسید. از داریوش متشکرم که مرا برد به هوای خوب یادهای عزیزان‌ام. اما نمی‌دانم چه کسانی را باید نام ببرم که برای‌مان از مؤثرترین کسان یا چیزها در زندگی‌شان بنویس‌اند؛ جز همان‌ها که داریوش معرفی کرد. اگر به من بود هم از مهدی جامی عزیز، سیدنا خوابگرد، سیدنا سام، سیدنا میردامادی [وب‌ستان در تصرف خاندان اهل بیت!] و آقا کوروش علیانی [مشهور به دولابی!] حفظهم‌الله جمیعا می‌خواست‌ام که بنویس‌اند.

پ.ن. به لیست دعوتی‌های من پنج نفر دیگر هم اضافه شدند. جناب مسعود بهنود، جناب بهشتی معز، جناب ناصرخالدیان، جناب لرد عزیز و سرکارخانم رهای رادیوسیتی.



صفحه قبل»